https://www.nu.nl/uit/6048373/omgaan-met-teleurstelling-en-tegenslag-aangeboren-of-te-trainen.html

Omgaan met teleurstelling en tegenslag: aangeboren of te trainen?

Iedereen krijgt in zijn of haar leven met tegenslag te maken. Maar waar de een er vrij snel weer bovenop is, blijft de ander er jarenlang in hangen. Dit heeft grotendeels te maken je mentale veerkracht. Een kwestie van pech of geluk? Of valt het te trainen?

Tussen april en juni vorig jaar verloor Peter Smith (32) zijn baan, ging zijn relatie uit en verbraken zijn broer en zus het contact met hem vanwege een conflict. “Het voelde alsof mijn hele wereld was ingestort”, vertelt hij. Toch gaat het inmiddels weer goed met hem. “Nadat ik de bodem had geraakt, besefte ik dat er hierdoor ruimte was ontstaan om uit te zoeken wat ik écht wil.”

Smith bleek over voldoende mentale veerkracht te beschikken om er in minder dan een jaar weer bovenop te komen. “Veerkracht is ons vermogen om te herstellen van negatieve gebeurtenissen en stress”, zegt psycholoog Saskia Geraerts.

Zeker nu zullen we daar volgens haar een beroep op moeten doen. “Door de coronacrisis is de kans groot dat dingen heel anders lopen dan je je had voorgesteld”, zegt ze. “Bijvoorbeeld met je bedrijf. Je kunt hierover gaan treuren, maar het is handiger om op de nieuwe situatie in te spelen.”

In hoeverre je hiertoe ook écht in staat bent, is deels genetisch bepaald. Maar ook opvoeding speelt een rol. “Als je ouders of verzorgers zelf heel veerkrachtig waren, neem je dat grotendeels over.”

Deels aangeboren

Freelance 5Rhythms-dansdocent Jup Jansonius (50) herkent dat. “Mijn vader was eigenlijk best wel getraumatiseerd door dingen die hij heeft meegemaakt in de oorlog”, zegt ze. “Maar hij probeerde er daarna het beste van te maken.”

Zelf heeft ze dat ook. Haar moeder is vorige week aan COVID-19 overleden en ze verloor de helft van haar inkomsten. Toch is ze geen moment bij de pakken neer gaan zitten. “Twee dagen na het begin van de quarantaine had ik er al voor gezorgd dat ik mijn lessen online kon geven.”

Gelukkig kun je je veerkracht ook als volwassene nog versterken. Geraerts: “Vergelijk het met spieren. Hoe meer je die traint, hoe sterker ze worden.”

Overigens gaat dit alleen op als je écht de keuze maakt om anders naar de dingen te kijken. “Mijn hele omzet is weggevallen door de coronacrisis”, geeft Geraerts als voorbeeld. “Ik kan daar lang om rouwen, of het zien als een kans om nu eindelijk te gaan experimenteren met online cursussen.”

Dit betekent niet dat je je emoties weg moet drukken. “Het is goed om je verdriet te doorvoelen”, zegt Geraerts. “Je moet er alleen niet in blijven hangen.”

Stimulerende omgeving

Bij het trainen van je veerkracht is een stimulerende omgeving volgens Geraerts essentieel. “Omring je door mensen die in jou geloven en zelf ook optimistisch zijn ingesteld. Je brein is geneigd het gedrag te kopiëren van de mensen met wie je omgaat.”

Ook veel buitenlucht kan helpen. “Wanneer je buiten bent, worden gelukshormonen als endorfine aangemaakt. Hierdoor ga je dingen eerder van de positieve kant bekijken.” En dat is wel zo prettig, ervaart ook Jansonius. “Ik geniet bijvoorbeeld enorm van de rust in mijn woonplaats Amsterdam. Dat ervaar ik écht als een cadeau.”