Angstig of somber? Dit is waarom je beter kunt stoppen met drinken

Een biertje of wijntje op z’n tijd zal niet veel effect op onze gemoedstoestand hebben. Maar regelmatig veel alcohol nuttigen is een behoorlijke aanslag op ons immuunsysteem. En dat leidt niet alleen tot fysieke, maar zeker ook tot mentale klachten. “Mensen met psychische problemen kunnen beter stoppen met drinken.”

Tot vijftien maanden geleden dronk Charlotte van Remmen (30) zeker één avond per week heel veel alcohol. “Ik kon niet zo goed maat houden”, vertelt ze. En daar hield ze niet alleen fysiek, maar ook mentaal een kater aan over. “Dan voelde ik me de volgende dag enorm somber en angstig.”

Dat Van Remmen zich de dag na een avond flink drinken zo voelde, is helemaal niet gek. Regelmatig veel alcohol consumeren kan leiden tot allerlei mentale klachten zoals prikkelbaarheid, somberheid en vergeetachtigheid, zo blijkt uit onderzoek van het Trimbos-instituut (pdf). Ook kan alcoholgebruik al bestaande psychische klachten verergeren.

“Alcohol brengt je systeem uit balans”, legt GZ-psycholoog bij zorgplatform OpenUp.care Gijs Coppens uit. “Dat merk je fysiek, maar zeker ook mentaal.” Want hoewel we in eerste instantie lijken te ontspannen van een wijntje, is het nuttigen van alcohol eigenlijk heel stressvol voor je systeem.

Na drie of vier biertjes slaat balans om

“Alcohol is wat we noemen een stressor”, aldus Coppens. “Het vermindert je hersenactiviteit. Hierdoor voel je je op korte termijn juist heel ontspannen. Je gaat er minder door piekeren en komt meer in het hier en nu.” Maar na drie of vier biertjes verdwijnt dit effect en slaat de balans juist om. “Je verliest de controle en je productiviteit neemt af.”

En die effecten zijn tot de dag na alcoholgebruik nog merkbaar, zo blijkt uit onderzoek van de Britse Craig Gunn aan de Universiteit van Bath. “Mensen reageren trager, kunnen hun aandacht minder goed bij een taak houden en hebben een slechter korte- en langetermijngeheugen”, zo concludeert hij. Ook vergeten mensen sneller wat ze op dat moment ook alweer aan het doen waren.

“Als je ontspannen bent, kun je dat wel hebben”, zegt Coppens. “Maar als je een drukke baan hebt en onder stress staat eigenlijk niet.” Daar komt bij dat je mentale veerkracht bij regelmatig alcoholgebruik structureel afneemt. Coppens: “Dit ga je al merken wanneer je elke dag drie biertjes nuttigt.”

Psychologen geven cliënten met psychische problemen dan ook vaak het advies om direct te stoppen te drinken. Dit was ook bij Van Remmen het geval. “Mijn psycholoog opperde om alcohol even te laten staan”, zegt ze. Dat is nu vijftien maanden geleden en sindsdien heeft ze geen druppel gedronken. En dat bevalt goed. “Toen ik nog dronk, voelde ik me standaard één dag per week slecht. Het voelt alsof ik die dag nu cadeau heb gekregen.”

Helemaal stoppen met drinken is volgens Coppens niet per se nodig. Wel raadt hij aan om doordeweeks niet te drinken. “Vroeger werd gedacht dat het helemaal geen kwaad kon om twee wijntjes per dag te nemen”, zegt de psycholoog. “Daar komen we nu van terug.” Zijn advies is dan ook om die biertjes en wijntjes te bewaren voor speciale gelegenheden. “Bijvoorbeeld op vrijdagmiddag wanneer je het weekend wil inluiden.”